Öz
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ Mart 2020’de Coronavirus Disease of 2019 (COVID-19) enfeksiyonu pandemisini ilan etmiştir. Bu çalışmanın amacı, COVID-19 pandemisinin bir çocuk gastroenteroloji kliniğinde gerçekleştirilen girişimsel işlemler üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Uygulanan işlemler pandemi öncesi (12 Mart 2019 - 11 Mart 2020 tarihleri arası-birinci dönem) ve sonrasında (12 Mart 2020 - 11 Mart 2021 tarihleri arası- ikinci dönem) hem sayısal olarak hem de endikasyonları açısından karşılaştırıldı. Randevu verilen işlem sayısı 527 idi (%69 birinci dönem, %31 ikinci dönem, p<0.001). İki dönem arasında randevu verilen hastaların ortanca yaşları arasında anlamlı fark yoktu (11.16 ve 10.75 yıl, p>0.05). Özofagogastroduodenoskopi her iki dönemde de en çok randevu verilen işlemdi. İşlem tiplerine (üst gastrointestinal endoskopi, kolonoskopi, karaciğer biyopsisi, peruktan endoskopik gastrostomi ve endoskopik retrograd kolanijopankreatikografi) göre hastaların yaşları arasında birinci dönemde anlamlı fark varken (p=0.003), ikinci dönemde yoktu. İkinci dönemde erteleme sıklığı daha fazlaydı (p=0.045) ve gecikme süresi de anlamlı olarak daha uzundu (sırası ile 1 ay ve 5 ay, p<0.001). İşlem ertelemesine bağlı klinik açıdan dikkat çekici sonuçlar birinci dönemde üç, ikinci dönemde ise altı hastada gözlenmiş olup, bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0.13). Her iki dönemde de en sık işlem endikasyonu inflamatuar bağırsak hastalığı idi. Birinci dönem işlemlerin en sık erteleme nedeni ‘’enfeksiyon’’iken ikinci dönemde ‘’COVID-19 Pandemisi’’ idi (p< 0.001). Sonuç olarak COVID-19 pandemisi, çocuk gastroenterolojisinde girişimsel işlem sıklığında azalma ve işlemlerde gecikmeye yol açmış; bu durum bazı hastalarda klinik açıdan anlamlı sonuçlara neden olmuştur ve benzer sağlık krizlerinde işlemlerin dikkatli önceliklendirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: COVID-19 pandemisi, çocuk gastroenterolojisi, girişimsel işlem, prosedür gecikmesi, özofagogastroduedonoskopi

