Öz

Malnütrisyon, erken çocukluk döneminde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmekte olup, ağır klinik belirtiler eşlik etmese dahi çocukların gelişimsel sonuçlarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, malnütrisyonu olan çocukların gelişimsel durumları geliştiren bakım çerçevesinde değerlendirilmiş ve erken öğrenme fırsatları ile sosyodemografik özelliklerle olan ilişkisi incelenmiştir. Çalışmaya, kilo alamama yakınması ile başvuran 12–72 ay arasındaki çocuklar dâhil edilmiştir. Çalışma grubunu, Dünya Sağlık Örgütü büyüme standartlarına göre yaşa göre ağırlığı −2 standart sapmanın (SS) altında olan 53 çocuk oluştururken; kontrol grubunu yaş ve cinsiyet açısından benzer, yaşa göre ağırlığı 0 ile +1 SS arasında olan 35 sağlıklı çocuk oluşturmuştur. Erken Gelişim Envanteri (EGE) ve Ebeveynin Gelişimsel Durumu Değerlendirmesi (PEDS) ile gelişimsel değerlendirme yapılmıştır. Sosyoekonomik düzey Hollingshead–Redlich Ölçeği kullanılarak belirlenmiştir. Gruplar arasında sosyoekonomik düzey açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.01). EGE değerlendirmesinde, ince motor gelişim alanında gecikme malnütrisyonu olan çocuklarda anlamlı olarak daha sık bulunmuştur (p<0.01). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, yaşa göre ağırlığın −2 SS’nin altında olması ince motor gelişim gecikmesi için bağımsız bir risk faktörü olarak belirlenmiştir (aOR=7.75, p=0.01). Ebeveynlerin davranışa ilişkin kaygıları çalışma grubunda daha sık saptanmış (p=0.01); düşük vücut ağırlığı (aOR=13.1, p=0.01) ve bakımveren ile günlük oyun süresinin 1 saatin altında olması (aOR=4.43, p=0.04) bu kaygılarla ilişkili bulunmuştur. Bulgularımız, kronik malnütrisyon varlığından bağımsız olarak, yaşa göre ağırlığı düşük olan çocuklarda gelişimsel risklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini göstermekte; bu çocukların izleminde gelişimsel değerlendirmenin ve geliştiren bakım bileşenlerinin bütüncül biçimde ele alınmasının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler: çocuk gelişimi, malnütrisyon, gelişimsel geci, geliştiren bakım, ebeveyn kaygıları

Nasıl Atıf Yapılır

1.
Mete Yeşil A, Yüksel Bican K, Bilgin A, Demir Ayan S, Özmert EN. Okul öncesi çocuklarda malnütrisyon ve gelişimsel özellikler: vaka-kontrol çalışması. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2026; 69: 7-15. Available from: https://cshd.org.tr/article/view/699