Öz
Bu çalışmanın amacı, pediatrik üriner sistem taş hastalığı (ÜSTH) olan çocuklarda eşlik eden üriner sistem hastalığı (EÜSH) varlığının başvuru bulguları, radyolojik özellikler, metabolik risk profili, takip yoğunluğu ve tedavi gereksinimleri üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Ocak 2014– Aralık 2020 tarihleri arasında üçüncü basamak bir üniversite hastanesinde ÜSTH tanısı ile izlenen 308 pediatrik hastanın verileri retrospektif olarak analiz edildi. Hastalar, EÜSH bulunan (n=110) ve bulunmayan (n=198) olmak üzere iki gruba ayrılarak karşılaştırıldı. Demografik özellikler, klinik başvuru bulguları, enfeksiyon profili, radyolojik ve metabolik veriler, takip sürecindeki görüntüleme sayıları ile medikal ve cerrahi tedavi gereksinimleri değerlendirildi. Çalışma grubunun %35.7’sinde en az bir EÜSH saptandı. Tanı yaşı ve cinsiyet dağılımı açısından gruplar arasında anlamlı fark izlenmezken, ailede taş öyküsü EÜSH bulunan grupta daha düşük oranda saptandı (%50.0’a karşı %62.6; p=0.040). EÜSH bulunan hastalarda ateş (p=0.014), piyüri (p<0.001), pozitif idrar kültürü (p<0.001) ve geçirilmiş idrar yolu enfeksiyonu öyküsü (p<0.001) anlamlı olarak daha sık görüldü. Taş boyutu ve taş sayısı açısından fark izlenmezken, üreter (p=0.014) ve mesane taşları (p<0.001) EÜSH bulunan grupta daha yüksek oranda saptandı (p<0.05). İzlem süresince en az bir kez hipositratüri saptanma oranı EÜSH bulunan hastalarda daha yüksekti (p=0.034). Bu grupta toplam ultrasonografi sayısı (p<0.001) hastaneye yatış oranı (p<0.001), cerrahi işlem (p=0.005) ve Double-J stent gereksinimi (p=0.011) anlamlı olarak daha fazlaydı. İzlem sonunda taşsızlık oranları ise gruplar arasında benzer bulundu. Pediatrik ÜSTH olan çocuklarda EÜSH varlığı; enfeksiyon ağırlıklı klinik prezentasyon, taş lokalizasyonunda farklılıklar, izlem sırasında ortaya çıkan metabolik riskler ve artmış takip ile girişim gereksinimi ile ilişkilidir. Bu bulgular, EÜSH bulunan hastaların erken dönemde tanımlanarak multidisipliner bir yaklaşımla daha yakın izlem altında değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Pediatrik ürolitiyazis, üriner sistem taş hastalığı, eşlik eden üriner sistem hastalığı, konjenital üriner anomaliler, idrar yolu enfeksiyonu

